TÓM TẮT
Rễ cây Đinh Lăng (Polyscias fruticosa(L.) Harms) là dược liệu quý chứa nhiều hoạt chất sinh học có lợi như saponin, vitamin và axit amin, được sử dụng rộng
rãi trong y học cổ truyền để bồi bổ và chữa bệnh. Bài báo này trình bày kết quả nghiên cứu xác định chế độ sấy phù hợp cho rễ Đinh Lăng thái lát bằng công nghệ
sấy bơm nhiệt có hỗ trợ sóng siêu âm nhằm rút ngắn thời gian sấy, tiết kiệm năng lượng và bảo toàn chất lượng sản phẩm (hàm lượng saponin và màu sắc). Kết
quả đã xây dựng được các hàm hồi quy biểu diễn mối quan hệ giữa các yếu tố đầu vào và chỉ tiêu đầu ra. Chế độ sấy phù hợp được xác định là: nhiệt độ 44,7°C,
công suất siêu âm 325,8W, tỷ lệ gián đoạn 0,18. Các chỉ tiêu đầu ra đạt được là hàm lượng saponin còn lại Sp ≈ 95%, độ lệch màu dE ≈ 6,85 và chi phí điện năng
riêng Ar ≈ 1,3kWh/kg. Ngoài ra, đã xây dựng được đường cong tiên đoán tốc độ giảm ẩm của rễ Đinh Lăng theo mô hình Wang & Singh và mô hình Henderson
& Pabis với độ chính xác cao (R² > 0,97).
Từ khoá: Sấy bơm nhiệt, sóng siêu âm, rễ Đinh Lăng, saponin, tỷlệgián đoạn, biến đổi màu.
ABSTRACT
Polyscias fruticosa (L.) Harms roots are valuable medicinal materials rich in bioactive compounds, including saponins, vitamins, and amino acids, widely
utilized in traditional medicine for enhancing health and treating diseases. This study aimed to determine optimal drying conditions for sliced P. fruticosa roots
using ultrasound-assisted heat pump drying, focusing on reducing drying time, saving energy, and preserving product quality (saponin content and color).
Regression models describing relationships between drying parameters and quality indicators were established. Optimal drying parameters were identified as
a temperature of 44.7°C, ultrasound power of 325.8W, and intermittent emission ratio of 0.18. Under these conditions, high retention of saponin content (Sp ≈
95%), minimal color change (ΔE ≈ 6.85), and low specific energy consumption (Ar ≈ 1.3kWh/kg) were achieved. Additionally, drying kinetics were accurately
predicted by the Wang & Singh and Henderson & Pabis models (R² > 0.97).
Keywords: Heat Pump; ultrasonic waves; polyscias fruticosa roots; saponin; intermittent emission ratio; color change.
